---

Divisions of Scots | Features of Scots | Fringe Scots | Historical Scots | Scots Diaspora | Scots-English Lexicon | Urban Scots

A

a’ – all

aback – in the rear

aboot – about

abune, aboon – above, over

ae – one

afore – before, in front of

again – ready for, before

agley – awry, wrong

ahint, ahin’– behind

aiblins, aiblens – possibly

aik – oak

ain – own (adj.)

airles – payment made in token of employment

airt – quarter, direction

aisse – ashes

aits – oats

aix – axe

a-jee – ajar

amaist – almost

amang – among

ance – once

ane – one

anent – concerning: <anent sic things>

aneth – below

anither – another

ase, auss – ashes

ask – lizard

atween – between

aught – anything

aucht, aught – eight

auld – old

auldfarrant – old-fashioned…wise, witty

ava – of all, at all

aye – always, ever

ayont – beyond, past <ye’re ayont me there>

B

ba’ – ball

bairn – child

bairnies – children

baith – both

ballant – ballad

ban – to curse

bane – bone

bang – to thrash

barm – yeast

baudrins – pussy-cat

bauk – cross-beam

bawk – strip of unploughed land

bear, beir – barley

beck – obeisance, curtsey

behin, behint – behind

belang – belong to

ben – indoors, parlour, contrasting with butt

bent – sandy hillock…with bent grass

beuk – book

beyont – beyond

bide – remain, endure: <bidin’ at hame>

bield – protection, shelter, cover

birk – birch tree

birkie – foolish young fellow

bit (adj) – <a bit loonie> a small child

bizz – to buzz

blae – blue, livid

blate – bashful

blaw – to blow: blaws – blows

bleeze – to blaze

blether – to talk foolishly

blin’ – blind

bock – to vomit

bogle – ghost, spectre, goblin

bonnie, bonny – fine, lovely, splendid

boortree – the shrub elder

brae – hill, hillside, slopes

brak – to break

branks – halter, bridle

brattle – clatter…noisy onset

braw, bra’ – fine, splendid

brechan – horse-collar made of or lined with straw

breeks – trousers

brig – bridge

brock – badger

brose – oatmeal mixed with boiling water or milk, and salt and butter added

brunt – burnt

brust – burst

bude – had to, needed to: <there bude to be some rizzon for ‘t>

buik – book

bum – to hum

burn – water, stream

burnie – small stream

busk – to prepare, dress. dress up

byke, bike – hive

byre – cowshed

C

ca’ – call: urge forward, drive

cackit – befouled with excrement

ca’d – called

cadger – travelling hawker

cairds – gipsies

caller – fresh, cool

cam – came

camstairy – obstinate

canna – cannot

canny – knowing, shrewd: careful, cautious: favourable, gentle, steady, kindly, pleasant

canty (adj/adv) – lively, cheerful(ly)

carl – fellow, old man

cast – throw

catch’d – caught

caw – drive: ‘caw a nail’

chafft-blade – jaw-bone

cheel, chiel, chield – lad, young fellow: <a rough sailor chield>

chimla, chinlie – fire-place, hearth

chow – to chew

chuck, chuckie – mother hen

claes – clothers clag – an encumbrance

clamb – climbed

clap – to pat on the head, to stroke fondly

clash – chatter clarty – sticky, dirty

claver – clover

clavers – idle talk, chatter, gossip

cleedin’ – clothing: <cleedin’ them>

cleek – to clutch, lay hold of

cleg – gad-fly

clink – cash: vb. to ring

clockin-time – hatching-time, child-bearing

cluckie – chicken

cod – pillow

coof – fool, ninny

corbie – a raven

corn-mou – stack or pile of corn

couldna, cuidna, cudna – could not

coup – overturn, upset: ‘coup the kettle’

cowp, coup – to upset, capsize

crack – talk, chat

cranreuch cauld – sharp hoarfrost

creel – whicker basket

croose, crouse – merry, cocksure

crowdie – oatmeal mixed with water and eaten raw: porridge

cushat – wood-pigeon

D

dadie – father

daffin – fooling

daft – silly, foolish

dail – dale

dail – deal, fir- or pine-wood plank

daimen icker in a thrave – an odd ear of corn

dang – dashed [trans]: <dang to the yird>

daurk – day’s labour

dawd, daud – hunk, large piece

deave – to deafen

deavt – deafened

dee – die: dee’d – died

deevil, deil, diel – devil

deith – death

deivin’ ye – deafening you + dight – <dightin’ wi’ the blot>

delver – gardener

den – dean, dingle

dight – make ready: wipe: clean

ding – to overcome, beat: dang (pret.) pushed, knocked + dingin’ – ‘<It’s black theroot, an’ dingin’ oot, wi’ great thuds o’ win’ >’

dinna – do not

dirl – to shake, rattle

div – do: <Weel div I un’erstan’ ye>, <I div not see>

divna – don’t: <Divna I min’ ye a sma’ wean>, <divna ye?>

diz – does

dockin – dock (-leaf)

doesna – doesn’t

doo – dove

doobt, – doubt: doobtna – don’t doubt: <I doobtna a hair>, <I doobt there’s something no richt aboot it>

dools – sorrows

doon – down

douk – to duck, dip

doup – backside, buttocks, posteriors

dow – be able, dare

dow – pigeon

dowie – sad, dismal, melancholy, unwell, in decline

dozen’d – made impotent

dree – to suffer, put up with

drouk – to soak, drench

drouth – thirst: drouthy – thirsty

drucken – drunk

drumble – to muddy: <drumblet (=muddied, troubled) wi’ luve>

drumlie – sedimented, cloudy

du – do

dub – stagnant pool, mire: dubs – mud

duddies, duds – clothes: rags, tatters

dunts – knocks

duv – do: <Duv ye ca’ yersel’ an honest man?>

dwine – to fade away: ‘to dwine an’ dwin’le’

dyke – low dry-stone wall <upo’ the dyke>

E

‘ears – years

ee, e’e – eye (plural een): <the aipple o’ their e’e>

efter – afterwards

eneuch, eneugh, aneuch – enough

ettle – to purpose, aim

F

fa’ – fall

fain – glad, content, happily:<I wad fain an’ far raither…>

fairin’ – a present from a fair

fash – to bother, trouble

fashious – tricky, awkward

fear’d, fear’t – frightened, afraid

feg – fig

fells – upland fields

fend, fen’ – shift, effort: vb: to support, fend (for themselves)

fess – fetch

fin’ – to find: pret. fand

flee – to fly

fleein’ aboot – flying/rushing about

fley – to terrify, frighten: fleys – frightens: + <nathing to be fleyt at>

flit – to shift, move: intrans. to go, depart, change house

fluke: ‘the flukes – plaice, you call them’

flyte – to scold

foggage – coarse grass

fower – four

fowth – abundance

frae – from

frig – sexual stimulation: friggin’ – rubbing

fulmart, fulmart – pole-cat

G

gab – to talk readily: noun: mouth

gae – to go, walk: gae’d, gaed – went: gaein’ – going

gane, gaen – gone: <The maister’s gane>

gang – to go, depart, walk

gang aft agley – often go wrong

gar – to make, cause, compel: <What gars ye speir?>

gat – got

gate – road, way

gav – gave

gawkie – booby, fool

gear – possessions, money, property, wealth

geck – toss the head in scorn

geld – kite (bird)

gerse – grass

getten, gotten, p.p. og git

gey – good: <a gey lang walk>, <a gey lot o’ sheep>

gie – to give

gi’en, gien – given, if: <gien ye please>

gif – if

giglets keckle – giddy creatures laugh

gimmer – yearling ewe

girdle – griddle for baking scones

girn – to grin, snarl

girn – to grin: <I’m jist girnin’>

girt – great

gizzen – to warp: shrivel through drought

glaiket, glaikit – careless, foolish

glamor – enchantment, magic

gled – hawk

gleg – quick, lively, smart, fixed gaze?: <bairns’ e’en are gey gleg upo’ angels>

glower – to stare wide-eyed: to gleam

golach – beetle: <worms an’ golachs>

gowan daisy

gowd – gold

gowdspink – goldfinch

gowk – cuckoo: fool, dolt: <Maister A’body has a heap o’ the gowk in him yet>

grain – branch of a tree

graith – equipment, tools, goods: dress, habit

gree – to agree

gree – prize

greet, greit – cry, weep: <dinna greit>

grit – great: <grit an’ strang>

grozet – gooseberry

guide it cannie – use it carefully

guidman – farmer

gullie, gully – large knife

H

hae – have

hain – to save, spare

haivers – nonsense, gossip

hame, haem – home

hansel – new year or good luck gift

hap – to cover, shield

harn – coarse linen, sackcloth

haud, ha’d – to hold: <haud yer tongue> or haud awa’ wi’ ye – ‘no’, ‘stop’

hauver – oat

havers – idle chat, nonsense?

hawkie – pet name for a cow

hearken till – listen to

heid – head

het – hot

heugh – crag: ravine

himsel’ – himself

hin’er en’ – last end

hing – to hang

hingin’ – hanging: ‘hingin’ doon’

hinny, hiney – honey, sweetheart, darling

hirple – to limp, hobble

hoggie – young sheep from time of weaning till the first fleece is sheared

horsie – horse

houp – hope

houtlet – owl(et)

howe, how – hollow (a land feature, and as standard adj.)

howdie – midwife

howk, howck – to dig, scoop, delve <howkit oot o’ the din>

hoyse – a hoist, a pull upwards

hoy’t – cried ‘hoy!’

huly – gently: <Huly, huly, sir!>

hunkers – hams, haunches

huz – us

I

i’ – in, into

i’ the – in the

ilk, ilka – each, every

ilka ane – each one

ingle – fire burning on a hearth: <ingle-neuk> – hearth-corner

intil’t – in it

I’se – I shall

J

jad – mare: wench

jaloose, jalouse – to guess, surmise
 
jaloost – suspected

jaup – to jerk as agitated water, to splash

jouk – to dodge, duck

K

kail – green kale: vegetable broth, pottage

keek – to peer, glance, peep (at)

kelpie – demon

ken – to know, be aware of, learn

kenna – don’t know: <I kenna whaur to gang>

kep – to catch, intercept, keep: <to kep a ghost>

ket – a matted, hairy fleece of wool

kirk – church

kirkyaird – churchyard

kirn – a churn: a harvest-home

kirs’n – to christen

kist – chest, coffer

kittle – to tickle, excite, rouse

kye – cows, cattle

kyte – belly

kyvel – to thump, bang

L

laik, lake – a lack

landlouping – trespassing: <landloupin’ knaves>

lang – long

lap – enfolded, wrapped

lave – rest, remainder

laverocks – larks

lead – to lead in, cart

learn – to teach

lee – lie, tell falsehood

leister – pronged spear used in salmon fishing

let – to allow

leuk – to look

libbet – castrated

lick – to beat up: <he wasna big enough to lick>

licks – thrashing, punishment

lift – load, large amount

lift – sky

limmer – rascal

linn – waterfall, cascade

linns – steep rocks

lintwhite – linnet

lippen – to trust, depend on

lippent oot – depended on: <the sheep cudna be lippent oot to pick their bit mait [food] themsel’s’>

loup, lowp – to leap, jump: preterite lap : loupin’ – jumping: <loupin’ ower the mune>

lour – to glower

louse, lowse – to loose

lowe – flame, fire: vb. to blaze, rage: <gien the hoose was to brak intil a lowe>

lowse – to loosen: <to lowse the richt o’ ‘t>

lugs – ears

lum – chimney

M

mair, mare – greater, more:

maist – most: almost

maitter – matter

mak – to make: <I mak nae doobt>, <mak melody>

‘mang – among

maskin’ – [brewing tea]

maukin – the hare

maun – must:

maunna – must not

mell – to consort: to meddle

mense – decorum

menseless-like – graceless

merle – blackbird

messan – lap-dog: cur

micht – might

mickle, muckle, meikle – great, plentiful, much

middin – cess pit, dung-hill

min’ (mind) – to recall, remind, remember

minny – mother

mirk – dark: <a wull mirk> a wild darkness

mislear’d – unmannerly

mizl’d – confused

mony – many

mools – mould

moorcock – grouse

moudiewart, modewurk – mole

mowe – to copulate (with a woman)

mowse – safe to meddle with: <There’s that ‘at ‘s no mowse aboot it>

muckle – much: <ower muckle din>

mutchkin – quarter pint (Scots)

N

na, nae – no: not

naebody – nobody

naething – nothing

nane – none

nappy – ale

neist – next

neuk – corner, recess

nicht – night

nick – to cut

nieve – fist, clenched hand

no – not

noo – now

nor – than

nowt – cattle, oxen

O

onie, ony – any

oor – our

owcht, ought, aught – anything

oursells – ourselves

ower, owre, o’er – over: <a bit ower happy>

owsen – oxen, cattle

oxter’d – armed, carried under the arm

P

pairtrick – partridge

pattle – plow-stick

pauky, pawkie – cunning, crafty, sly

penny–wheep – small beer

phiz – countenance, expression of face

pick – pitch: <as dark ‘s pick>

plack – coin: <naither plack nor bodle>

plack – small coin

plash – splash: <disappeared with a great plash>

pleuch, pleugh – plow

pock – bag, sack

puddock – toad

pyet – magpie

Q

quean – young girl, sturdy lass

quey – a cow from one year to two years old

quo – said: <quo he>

R

ram-stam – headstrong, reckless

raw – row, file

rax – to stretch

reck – to regard, care for, heed

redd up – tidy

reek – smoke

reestet – smoke-dried, ‘cured’

reid – red: <reid wi’ heather>

rice – branch

richt – right

rig – (arable) ridges

rin – to run

rive – to break up

ro’d – road

roosty – rusty

rottans – rats

rowan – mountain ash

rowte – to bellow, roar, low

S

‘s – is, are: as: us: shall

sae – so

sair – sore: <his heid’s some sair yet>

sald – sold: p.p. sell’t

sall I – shall I

sang – song

sark – shirt: chemise

sattled – settled

sauch, saugh – willow

saut – salt

sax – six

scar – cliff, bank, rock

sconner – feel sick feel disgust: noun: disgust, revulsion

scrattin’ – scratching: <when the cat gangs scrattin’ at the door>

scroggy – covered with stunted bushes

scunners – dislike: <it’s the natur o’ dougs to tak scunners>

scunnert – disgusted: <scunnert wi ‘t>

see’d – saw

shanna, sha’na – shan’t

shaws – groves

shiel – hut, shanty

shill – shrill

shog – a jog, shock

shool – shovel

shouthers – shoulders

shuin, shune, shoon – shoes

sic – such, thus, so:

siccan – such-like

sic-like – similar: <sic an’ siclike>, <sic-like sinners>

siller – silver

sin, sen – since, from the time that:

sinsyne – since then

skelp – to strike, beat, thrash

skyte – a smart and sudden blow

slee – clever, wise, witty, sly

sloken – to slake, satisfy

sma’ – little, slight

smit – to smite

sneck – latch

sned – to lop, prune

snell – keen, bitter

snick – latch, bar

snowck – to snuff, pole about with the nose

snow-heap – pile of snow

sodger – soldier

sonsie, sonsy – good-natured, tractable’ busom, comely

spail – splinter

speel – to climb

spier, speir – to ask, inquire

speirin’ – enquiring: <what for didna ye speir that at me afore?>, <gien a body micht speir>

spunk – a spark, match

staincher, stanchel – stanchion, iron bar

stang – sting

staw – stole

steek – close: <steek the door>: <steeks his faulding slap> shuts his fold-gate

stirk – young bullock

stot – young bullock

stoure, stoor – battle, tumult, storm: adversity: dust

stow’d – filled, crammed

streekit oot – stretched out

sud – should

swarfed – fainted

syke – small stream, ditch

syn(e) – then, since

T

tae – to

tae – toe

taed, tade – toad

tak’ – take, ta’en – taken

take – to take, seize: p.p. ta’en

taties – potatoes

tave – to struggle: <yer sawl tyauvin’ (=wresling) with a deevil>

tellt – told

tent – attention, notice: <tak tent> – pay attention

tentie – attentive

tentless – careless

teuk – took

thae – those: ‘thae rimes’

thairm – intestine

the feck – larger part

the lave – the rest, remainder

theek – to thatch

thegither – together

thir – these

thole – to endure, suffer

thrang – crowd, press of people: adj. crowding, in a crowd, busy

thrapple – throat

threap – argue obstinately

thrist – thirst

thrum – an end of warp-thread left unwoven on the loom when the web is cut off

thrum – to sound monotonously, hum

till – to

timmer – timber

tip, tup – a ram

tittie – sister

to jee – with a swing, sideways

to lapper – turn to curds (intrans.)

tod – fox

toom, tuim – empty: <my hert’s jist toom like>: <Deith, glowerin’ at them oot o’ his toom e’en>

towmond’s – twelvemonth’s

trews, trouse – close fitting trousers, worn with stockings

trig – trim, smart

tu – take care of: <tu wi’ the door> i.e. shut it

twa – two

tyke – dog, cur, mongrel

V

vend – to sell

verra – very

W

wadna – wouldn’t

war – were

wark – (noun) – work. labour

warran’ – <I s’ warran’ ye frae noticin’!>

warstlet – wrestled: + <amay warstle throu>

wasna – wasn’t

watter – water

wauks wakes

waur – worse

wean – child: weanies – infants

weel – well, fine, satisfied

weet – wet

wersh – insipid

we’se – we’ll

wha – who

whang – thick slice of cheese: vb. to beat (as with a thong)

what for – why: whatfore no – why not?

whilkever – whichever

whishtª – hushª

whyle, whiles – at times, sometimes

wi’ – with

widdie – noose, etc.: <Them’ at gangs whaur they kenna, may lan’ at the widdie (=gallows)>

wifie – diminutive of wife

win – to reach, gain, get: <Afore ye win til ‘im>, <the horse canna win throuw the snaw>

winna – will not, won’t

winnock – dimin. of window

wist – knew

won – to dwell

wons – dwells: <The kelpie wons aye by some watterside>

wordie – little word

wull – will

wyte – to blame, reproach: fault: <It’ll be a’ my wyte>

Y

yad – mare, old horse

year (pl.) – years

yellow geordie – guinea

yerk – to lash, stir up

yet, yett – gate

yeuk – to itch

yill – ale

yird, yirth – earth

Yule – Christmas